Doorgaan naar hoofdcontent

Dialoog tussen 1 Clinton-stemmer en 60 Trump-stemmers

Het leuke van facebook is, dat je soms dingen leest die helemaal 'out of your league' zijn, waar je het totaal niet mee eens bent of nooit over nagedacht hebt (tevens het minder leuke van facebook).

Zo las ik een artikel van de socioloog Hochschild die als Clintonstemmer haar kosmopolitische linkse bubbel verlaat en op pad gaat om de Trump-stemmer beter te leren kennen.

Ze realiseert zich namelijk dat ze geen Trump-stemmers kent, dat haar buren allemaal Clinton stemmen en eigenlijk iedereen die ze kent. Daarom stapt ze over de, wat zij noemt, empathiemuur: een obstakel om mensen te begrijpen die anders denken dan wij.
Tijdens het leven lezen bedacht ik me, dat ik ook zo'n 'muur-probleem' heb. Ik kom uit een linkse intellectuele omgeving. Maar ik wilde op zoek naar een bredere horizon of eigenlijk naar zingeving: de zin van het leven.


Dit ben ik bij de klaagmuur - lang geleden.
Dit ben ik bij de klaagmuur lang geleden.

Want ik heb nooit geloofd dat wetenschap, met het intellect als instrument, het antwoord op alle vragen zou kunnen geven. En zeker niet op de vragen die er echt toe doen, zoals vragen over liefde en zingeving.


Intellectuelen maken niet de indruk dat ze de waarheid in pacht hebben, of zelfs maar op het spoor zijn. Hun woorden zeggen misschien anders, maar het diepe geluk, de diepe vrede of diepe rust als gevolg van de ervaring van daadwerkelijk wéten straalt er niet vanaf, en dat zou je nou juist wel verwachten.

Op scholen zou, als intellect echt het belangrijkste werd gevonden, intelligentie meer gewaardeerd moeten worden dan sociale vaardigheden - hoge cijfers meer dan populariteit. Maar zo gaat het niet.

Kortom niemand was onder de indruk van mijn intellect.

Haha, zonder gekheid: ik heb thuis, op school en op de universiteit nooit het idee gehad dat men daadwerkelijk op zoek was om door middel van het intellect bij de waarheid te komen. Het ging er meer om de slimste zijn, de best betaalde baan krijgen, de populairste zijn, het meest spraakmakende onderzoek publiceren.

Dan maar over de muur van het intellectualisme heen klimmen op zoek naar antwoorden.

Daarbuiten wemelde het van de spirituele stromingen, onder de verzamelnaam new age. Vernieuwend moest dat zijn, zowel wat betreft de oude religies als wat betreft de westerse cultuur. Dat vind je nu terug in tijdschriften als Flow, ontspanningsoefeningen zoals yoga en niet te vergeten mindfullness. 'Mindfulness neemt met name de praktische en concrete kanten over, het specifiek religieuze van het boeddhisme is naar de achtergrond gedrongen.' ( Uit: Mindfulness bij volwassenen met autisme)

Is dat iets voor degenen die niks met spiritualiteit te maken willen hebben maar wel de vruchten ervan willen plukken?

Tja.

En hoe het nou precies kwam dat ik die muur van het christendom tegenkwam?

Tja.

Het is eerder raar dat ik hem niet éérder tegenkwam, we leven tenslotte in een christelijke cultuur. En ik groeide nog wel op tegenover een gereformeerde kerk en een klooster! Maar, als de wereld, of jou wereld althans, vol is van mensen die niet geloven, dan lijken christenen gewoon rare mensen die nog niet weten dat God niet bestaat en dat dus hun religie ook onzin is. Kwestie van tijd dat ze daarachter komen.

De clou met die christelijke muur is, dat je pas aan de andere kant ziet hoe het daar is!

Gaan geloven en dan terugkeren naar waar je vandaan komt, is alsof je op een morgen wakker word in een land waar je de taal niet spreekt. Anderen die die ervaring niet hebben meegemaakt, verwachten dat je 'gewoon' tegen hen blijft praten zoals zij gewend zijn, vanuit de levensovertuiging dat er geen schepper is en dat alles door toeval is ontstaan.

Maar als we geschapen zijn in plaats van door toeval ontstaan dan komt alles in een nieuw licht te staan. Het is niet verenigbaar met de veronderstelde toevalligheid van alles tot het ontstaan van het heelal toe.

Natuurlijk probeer je je wel weer aan te passen - je  bent de beroerdste niet. Zolang jij je aan de - platonische - werkelijkheid van het toeval aanpast, is de sfeer nog wel uit te houden maar als jij denkt dat het jou beurt is om te vertellen over de schepping - dan ontstaat er meteen een heel vreemde sfeer.

Dat vind je prima - het is tenslotte Jezus die redt en niet die mensen. Dus je zwijgt. Soms lukt dat niet maar daarna zwijg je weer en je zwijgt.

Maar je verlangt naar de dag dat er iemand luistert. Dat je niet meer het gevoel hebt dat je beter kan zwijgen. Een mens die je aankijkt en luistert (en niet kijkt of je van Mars komt). En dan zwijg je, maar nu omdat je durft te zwijgen. Mág zwijgen. Je voelt je begrepen al heb je niet eens je hele verhaal verteld. Alleen een klein stukje.

Mijn bekering was in het begin helemaal niet intellectueel. Het was een kwestie van het hart. Lef komt oorspronkelijk uit het Hebreeuws en betekent 'hart' (zie dit blogje).

Het intellectuele begrijpen kwam later. Waarmee ik niet wil zeggen dat ik alles begrijp en kan uitleggen. Maar het is allemaal wel ergens vinden (een advocaat kent toch ook niet het hele wetboek uit zijn hoofd?). De vraag is, wil je het weten?


Door haar onderzoek heeft mevrouw Hochschild meer sympathie voor haar rechtse, conservatieve landgenoten en begrijpt ze beter hoe ze denken. Vooral het feit dat de mensen 'aan de andere kant van de muur' heel gastvrij waren en van harte meewerkten aan haar onderzoek.

Het is een mooi verhaal, van hip links dat over de empathiemuur naar redneck rechts huppelt. Ik zie het al voor me, de hippe dames die, in de voetsporen van mevrouw Hochschild, de binnenlanden van Amerika intrekken en voor het eerst echte mannen zien, ruig, sterk, stinkend van het werk op de koeienhouderij.

Dat belooft wat. Een hoop verhuizingen toch zeker. Op zijn minst.




Populaire berichten van deze blog

Waar een deur dichtgaat, gaat een raam open

Het is grappig hoe dingen kunnen gaan. Tenminste, als je er later de grap van inziet. Tegeltjeswijsheden zijn een soort kapstok waaraan je vanalles kunt ophangen. Maar het kunnen ook dooddoeners zijn. Zo is er deze 'wijsheid' die ik de laatste tijd vaak in de kerk heb gehoord: Als er een deur sluit in je leven, zet God vaak een raam open. 

Ik heb zelf geen hele diepe gevoelens bij deze tekst. Hij werd bij ons thuis niet gebezigd. 'Niet zeuren, wij doen niet aan dichte deuren', zou voor mijn ouders een toepasselijker spreuk zijn. Toch kwamen, na het open-deurbeleid van de jaren '70, bij hen óók diverse soorten sloten, dievenklauwen en ander hang- en sluitwerk aan deuren én aan ramen.

Heel toepasselijk is in dit licht de enige tegeltjeswijsheid die daadwerkelijk op een tegel bij ons hing:

De mens wikt, God beschikt.

Deze tegel hing er overigens niet om de spreuk, maar om het mooie tegeltje en ook een beetje om de ironie jegens de God waar mijn ouders niet in zeiden t…

Zeven werken van barmhartigheid

Wie kan de zeven werken van barmhartigheid opnoemen? Lambik probeert daar achter te komen in 'De Zeven Snaren' uit 1967. Anno 2016 is barmhartigheid het onderwerp van een heilig jaar, uitgeroepen door paus Franciscus. Ook is het het thema van een bijeenkomst van de kerk voor kinderen.

De eerste twee lukken nog wel. De hongerigen voeden, de dorstigen laven...

'De naakten kleden, de zieken bezoeken, de vreemdelingen herbergen, de gevangenen bevrijden en de doden begraven', vult Bud aan (eigenlijk noemt hij het hele rijtje opnieuw op, want aan halve rijtjes doet hij niet door zijn autisme). Ik ben trots op hem en ga ervan uit dat hij goed heeft opgelet bij de vormselvoorbereiding.

's Avonds bij het naar bed gaan zegt hij 'Mam, zal ik je laten zien waar ik de zeven werken van barmhartigheid geleerd heb?'. Graag, zeg ik en verwacht dat hij aankomt met het vormselwerkboek.

'Dat komt van de heks van Suske en Wiske', zegt Bud en vist het exemplaar van '…

Amoris Laetitia, een eenvoudige Nederlandse vertaling I

De vreugde van de liefde
brief van de paus over huwelijk en gezin

Maar wie probeert vandaag de dag huwelijken te versterken? Wie helpt gehuwden hun problemen te overkomen, helpt hen bij de opvoeding van kinderen en, in het algemeen, wie bemoedigt de stabiliteit van de huwelijksverbintenis? (52)

Graag schijn ik in een deel of vijf zeven mijn licht over deze recente brief van de paus. Ik blijf zo dicht mogelijk bij zijn woorden (ahum de engelse vertaling daarvan), maar het moet wel goed leesbaar blijven. Dat is tenslotte wat de paus beoogt, nietwaar? Vandaag Hoofdstuk 1 en 2. Het gehele document is hier te vinden in het Engels.




Hoofdstuk 1: In het licht van het Woord
De Bijbel staat vol verhalen van families, geboortes, liefdesverhalen en familie-crises. Vanaf bladzijde één, waar Adam en Eva's familie verschijnt (Gen 4), tot aan het huwelijksfeest van de Bruid en het Lam (Openb 21:2,9) op de laatste bladzijde. Dit hoofdstuk staat vol met Bijbelverwijzingen, waar ik niet uitgebreid o…