Doorgaan naar hoofdcontent

C.G. Jung over introversie en extraversie

Al twintig jaar staat het boek Psychologische typen van C.G. Jung op mijn boekenplank (1953). Ik kreeg het van een vriend van mijn ouders toen ik psychologie ging studeren. Door de bejaarde leeftijd leek het wat onaantrekkelijk maar ik wilde het niet ongelezen wegdoen, dus! ik heb het gelezen.

Rode draad is het onderscheid tussen twee persoonlijkheidstypen, introvers en extravers. Tegenwoordig worden ze met een t geschreven maar bij de boekbespreking houd ik Jungs spelling aan. Een introvers karakter is gericht op het subject en beziet alles vanuit de gezichtshoek der persoonlijke opvatting, een extravers karakter is gericht op het object en beziet alles vanuit de gezichtshoek van het objectieve gebeuren." (blz 11)


In een ideale situatie zou er perfect evenwicht tussen de typen zijn, maar dat is nooit het geval, wij neigen allemaal òf naar de ene, òf naar de andere kant.

Jung benadrukt dat een volledig objectieve observatie niet mogelijk is. "Men ziet datgene, wat het meest in het subjectieve gezichtsveld ligt. Zo ziet men voor alles de splinter in zijns broeders oog." Maar je ziet ook in kleuren, niet in golflengten. Je moet al tevreden zijn wanneer de waarneming niet al te subjectief is.

Jung laat aan de hand van grote namen uit de geschiedenis zien hoe zij de verschijnselen introversie en extraversie beschrijven.

In de inleiding beschrijft Jung de strijd tussen Plato en Aristoteles. "Platonische naturen openbaren uit de afgronden van hun gemoed de christelijke ideeën, aristoteliaanse geesten bouwen uit deze ideeën een dogmatiek en een eredienst op. Zij bestrijden elkander evenwel onophoudelijk."

Goethe omschreef de systole en diastole, samentrekking versus ontspanning, "een onspannend uitgaan tot en aanvatten van het object en een samentrekkend concentreren en onttrekken van de energie aan het gegrepen object". blz 11

Vanuit de kerkgeschiedenis haalt Jung Tertullianus en Origenes aan. Beiden leefden omstreeks 200 na Christus. Tertullianus was een heiden die een losbandig leven leidde. Rond zijn vijfendertigste levensjaar werd hij Christen. Hij is een scherpe denker, die zijn denken opgeeft of offert en vanuit zijn gevoel, zijn hart gaat geloven. Daarom wees hij ook de gnosis af, die juist op het denken en denkend begrijpen gegrondvest was. Hij is de vader van het kerklatijn.

Origenes groeide op met een vader die Christen was en martelaar. In Alexandrie, waar hij woonde, vloeiden opvattingen van Oost en West in elkaar over. Zo kon Origenes kennis nemen van alles wat wetenswaardig was, christelijk, joods, Hellenistisch of Egyptisch. Ook Origenes offerde het belangrijkste van zichzelf, hij castreerde zich. Hij ontwikkelt zich verder tot een denkend gelovige en gaat de kant van de gnostiek op, de kant die Tertillianus juist voor zichzelf had afgesneden.

Beiden offeren het waardevolste dat ze hebben. Jung vindt dat "te drastisch naar onze smaak, maar het was in overeenstemming met de geest van die tijd, die uitermate concretistisch."

Morgen verder met 'Het vraagstuk der transsubstiantiatie', gezien in het licht van de persoonlijkheidstypen van Jung.



Reacties

Populaire berichten van deze blog

Waar een deur dichtgaat, gaat een raam open

Het is grappig hoe dingen kunnen gaan. Tenminste, als je er later de grap van inziet. Tegeltjeswijsheden zijn een soort kapstok waaraan je vanalles kunt ophangen. Maar het kunnen ook dooddoeners zijn. Zo is er deze 'wijsheid' die ik de laatste tijd vaak in de kerk heb gehoord: Als er een deur sluit in je leven, zet God vaak een raam open. 

Ik heb zelf geen hele diepe gevoelens bij deze tekst. Hij werd bij ons thuis niet gebezigd. 'Niet zeuren, wij doen niet aan dichte deuren', zou voor mijn ouders een toepasselijker spreuk zijn. Toch kwamen, na het open-deurbeleid van de jaren '70, bij hen óók diverse soorten sloten, dievenklauwen en ander hang- en sluitwerk aan deuren én aan ramen.

Heel toepasselijk is in dit licht de enige tegeltjeswijsheid die daadwerkelijk op een tegel bij ons hing:

De mens wikt, God beschikt.

Deze tegel hing er overigens niet om de spreuk, maar om het mooie tegeltje en ook een beetje om de ironie jegens de God waar mijn ouders niet in zeiden t…

Zeven werken van barmhartigheid

Wie kan de zeven werken van barmhartigheid opnoemen? Lambik probeert daar achter te komen in 'De Zeven Snaren' uit 1967. Anno 2016 is barmhartigheid het onderwerp van een heilig jaar, uitgeroepen door paus Franciscus. Ook is het het thema van een bijeenkomst van de kerk voor kinderen.

De eerste twee lukken nog wel. De hongerigen voeden, de dorstigen laven...

'De naakten kleden, de zieken bezoeken, de vreemdelingen herbergen, de gevangenen bevrijden en de doden begraven', vult Bud aan (eigenlijk noemt hij het hele rijtje opnieuw op, want aan halve rijtjes doet hij niet door zijn autisme). Ik ben trots op hem en ga ervan uit dat hij goed heeft opgelet bij de vormselvoorbereiding.

's Avonds bij het naar bed gaan zegt hij 'Mam, zal ik je laten zien waar ik de zeven werken van barmhartigheid geleerd heb?'. Graag, zeg ik en verwacht dat hij aankomt met het vormselwerkboek.

'Dat komt van de heks van Suske en Wiske', zegt Bud en vist het exemplaar van '…

Amoris Laetitia, een eenvoudige Nederlandse vertaling I

De vreugde van de liefde
brief van de paus over huwelijk en gezin

Maar wie probeert vandaag de dag huwelijken te versterken? Wie helpt gehuwden hun problemen te overkomen, helpt hen bij de opvoeding van kinderen en, in het algemeen, wie bemoedigt de stabiliteit van de huwelijksverbintenis? (52)

Graag schijn ik in een deel of vijf zeven mijn licht over deze recente brief van de paus. Ik blijf zo dicht mogelijk bij zijn woorden (ahum de engelse vertaling daarvan), maar het moet wel goed leesbaar blijven. Dat is tenslotte wat de paus beoogt, nietwaar? Vandaag Hoofdstuk 1 en 2. Het gehele document is hier te vinden in het Engels.




Hoofdstuk 1: In het licht van het Woord
De Bijbel staat vol verhalen van families, geboortes, liefdesverhalen en familie-crises. Vanaf bladzijde één, waar Adam en Eva's familie verschijnt (Gen 4), tot aan het huwelijksfeest van de Bruid en het Lam (Openb 21:2,9) op de laatste bladzijde. Dit hoofdstuk staat vol met Bijbelverwijzingen, waar ik niet uitgebreid o…