Doorgaan naar hoofdcontent

Agape

De eerste keer dat ik het woord 'agape' hoorde was in een meditatiecentrum. Zo noemden ze hun alternatieve kerstviering. Ik begreep dat het iets met hogere liefde te maken had en met lekker eten en dansen.

Bij de huwelijksvoorbereiding kwam ik het woord weer tegen. We lazen uit het Hooglied. Een jongeman zegt 2000 jaar geleden tegen een dame: 'overstelp mij met de kussen van je mond'. Daar moest ik een beetje van giechelen. Wel mooi hoor maar nouja lees zelf maar. 'Dit is meer eros, misschien heb jij meer met agape', zei de begeleidster.

Ze las I Korinthiers 13 voor: 'als ik de liefde niet heb ben ik niets'.

Thuisgekomen zocht ik het woord agape op in de bijbel. Bij I Korinthiers 11 vond ik het in een voetnoot:
'Blijkbaar vond in Korinthe de maaltijd van de Heer plaats in het kader van of na een gemeenschappelijke maaltijd, die bedoeld was als broederlijk liefdemaal (later agape genoemd, vgl. Jud 12), als een teken van eenheid en liefde, waartoe ieder het zijne naar vermogen bijdroeg, praktisch dus zo dat de kosten werden gedragen door de welgestelden; maar hiervan kwam niets terecht (v. 21-22).' 
Het idee van een broederlijk liefdemaal, een soort 'pot luck', valt in duigen omdat iedereen zijn eigen meegebrachte eten opeet zonder te delen. 

Het liefdemaal komt nogmaals voor in Judas 12:
'Die mensen zijn een schandvlek op uw liefdemaaltijden, waaraan zijn zich schaamteloos te goed doen terwijl ze alleen voor zichzelf zorgen.' 
In het boek De pelgrimstocht naar Santiago van Paulo Coelho dat ik aan het lezen ben komt agape ook weer voor. De hoofdpersoon wandelt onder leiding van een gids naar Santiago en krijgt onderweg spirituele levenslessen.

Op een goed moment belanden ze in een stad. Op het marktplein vindt een banket plaats ter ere van een huwelijk waarvoor het hele dorp is uitgenodigd.
'Onze hoofdpersoon praat met een gast die cheerleader van Spanje was tijdens de WK van 1986 in Mexico. In de wedstrijd onthield de scheidsrechter Spanje een goal, omdat hij niet had gezien dat de bal achter de doellijn was geweest voor hij terugsprong in het veld.'
Wanneer het bruidspaar naar buiten komt vertelt de gids over de drie Griekse woorden voor liefde. 'Wat je hier ziet is eros, de aantrekkingskracht tussen twee mensen'. Kort stipt hij philos aan. Wanneer de hoofdpersoon naar agape vraagt, zegt de gids dat het nu niet het juiste moment is om daarover te praten omdat ze op een feest zijn en pret moeten maken.

De volgende dag komt de gids er op terug en haalt I Kor 13:2 aan: 'als ik de liefde niet heb, ben ik niets'. Volgens de gids zijn er twee soorten agape: ten eerste de totale liefde die degene die haar ervaart verteert. Dit is de liefde die Jezus voor de mensheid voelde. 'Heb je vijanden lief' is ook deze agape. Als je die liefde voelt wordt je waarschijnlijk kluizenaar omdat je al die liefde aan de mensen niet kwijt kunt. 

De tweede vorm van agape uit zich als geestdrift en komt vaker voor. Zij is gericht op een bepaald idee.

Zelfgevende liefde - liefdemaal - verteerd worden door liefde.
Het doet denken aan Jezus die zichzelf gaf voor ons. Het liefdemaal van de eucharistie.

Hoe leuk trouwens om je hele woonplaats uit te nodigen op je bruiloft. Alleen, Nederland in de winter is niet zo aangenaam om buiten te eten. Hoewel, erwtensoep? Met glühwein?

Wikipedia meldt nog dat agape zich richt op de ander en kijkt wat voor de ander goed is.

In Deus Caritas Est gaat paus Benedictus XVI in op de samenhang tussen eros en agape.

Ga naar mijn verslag van Deus Caritas Est.

Reacties

Populaire berichten van deze blog

Waar een deur dichtgaat, gaat een raam open

Het is grappig hoe dingen kunnen gaan. Tenminste, als je er later de grap van inziet. Tegeltjeswijsheden zijn een soort kapstok waaraan je vanalles kunt ophangen. Maar het kunnen ook dooddoeners zijn. Zo is er deze 'wijsheid' die ik de laatste tijd vaak in de kerk heb gehoord: Als er een deur sluit in je leven, zet God vaak een raam open. 

Ik heb zelf geen hele diepe gevoelens bij deze tekst. Hij werd bij ons thuis niet gebezigd. 'Niet zeuren, wij doen niet aan dichte deuren', zou voor mijn ouders een toepasselijker spreuk zijn. Toch kwamen, na het open-deurbeleid van de jaren '70, bij hen óók diverse soorten sloten, dievenklauwen en ander hang- en sluitwerk aan deuren én aan ramen.

Heel toepasselijk is in dit licht de enige tegeltjeswijsheid die daadwerkelijk op een tegel bij ons hing:

De mens wikt, God beschikt.

Deze tegel hing er overigens niet om de spreuk, maar om het mooie tegeltje en ook een beetje om de ironie jegens de God waar mijn ouders niet in zeiden t…

Zeven werken van barmhartigheid

Wie kan de zeven werken van barmhartigheid opnoemen? Lambik probeert daar achter te komen in 'De Zeven Snaren' uit 1967. Anno 2016 is barmhartigheid het onderwerp van een heilig jaar, uitgeroepen door paus Franciscus. Ook is het het thema van een bijeenkomst van de kerk voor kinderen.

De eerste twee lukken nog wel. De hongerigen voeden, de dorstigen laven...

'De naakten kleden, de zieken bezoeken, de vreemdelingen herbergen, de gevangenen bevrijden en de doden begraven', vult Bud aan (eigenlijk noemt hij het hele rijtje opnieuw op, want aan halve rijtjes doet hij niet door zijn autisme). Ik ben trots op hem en ga ervan uit dat hij goed heeft opgelet bij de vormselvoorbereiding.

's Avonds bij het naar bed gaan zegt hij 'Mam, zal ik je laten zien waar ik de zeven werken van barmhartigheid geleerd heb?'. Graag, zeg ik en verwacht dat hij aankomt met het vormselwerkboek.

'Dat komt van de heks van Suske en Wiske', zegt Bud en vist het exemplaar van '…

Amoris Laetitia, een eenvoudige Nederlandse vertaling I

De vreugde van de liefde
brief van de paus over huwelijk en gezin

Maar wie probeert vandaag de dag huwelijken te versterken? Wie helpt gehuwden hun problemen te overkomen, helpt hen bij de opvoeding van kinderen en, in het algemeen, wie bemoedigt de stabiliteit van de huwelijksverbintenis? (52)

Graag schijn ik in een deel of vijf zeven mijn licht over deze recente brief van de paus. Ik blijf zo dicht mogelijk bij zijn woorden (ahum de engelse vertaling daarvan), maar het moet wel goed leesbaar blijven. Dat is tenslotte wat de paus beoogt, nietwaar? Vandaag Hoofdstuk 1 en 2. Het gehele document is hier te vinden in het Engels.




Hoofdstuk 1: In het licht van het Woord
De Bijbel staat vol verhalen van families, geboortes, liefdesverhalen en familie-crises. Vanaf bladzijde één, waar Adam en Eva's familie verschijnt (Gen 4), tot aan het huwelijksfeest van de Bruid en het Lam (Openb 21:2,9) op de laatste bladzijde. Dit hoofdstuk staat vol met Bijbelverwijzingen, waar ik niet uitgebreid o…